Big Fish Procurement Career Signals: CBAM i regulacje dotyczące pracy przymusowej — wartość doświadczenia zależy od wykorzystania danych w decyzji zakupowej

Doświadczenie zdobywane przy CBAM lub ocenie ryzyka pracy przymusowej może wyglądać w CV podobnie, choć oznaczać zupełnie inny poziom odpowiedzialności. Najwięcej zyskuje osoba, która na podstawie danych dostawców współkształtuje decyzje dotyczące kosztów, źródeł dostaw, warunków kontraktowych i strategii kategorii.

CBAM obowiązuje w fazie docelowej od 1 stycznia 2026 roku, a rozporządzenie dotyczące zakazu produktów wytwarzanych z wykorzystaniem pracy przymusowej będzie stosowane od 14 grudnia 2027 roku. Pierwsza regulacja wpływa na ekonomię importu wybranych produktów, druga może ograniczyć możliwość sprzedaży lub eksportu produktu. Obie zwiększają znaczenie danych o sposobie produkcji, pochodzeniu surowców i dalszych poziomach łańcucha dostaw.

Pierwsza edycja Big Fish Procurement Career Signals obejmuje wykorzystanie AI w zakupach, zmianę zakresu procesów zakupowych realizowanych w SSC i GBS oraz wpływ regulacji UE na znaczenie danych dostawców. Trzeci sygnał dotyczy doświadczenia, które powstaje podczas przekładania nowych wymagań na decyzje zakupowe.

Ekspozycja kategorii wyznacza zakres zdobywanego doświadczenia

Regulacje mogą w jednej organizacji oznaczać dodatkowy proces kontrolny, a w innej zmienić sposób zarządzania kategorią. Zakres pracy zależy od wartości importu, struktury łańcucha dostaw, dostępności informacji, kosztu zmiany źródła oraz konsekwencji, jakie brak danych lub stwierdzone naruszenie tworzą dla działalności przedsiębiorstwa. 

Najszersze doświadczenie powstanie w organizacjach, w których nowe wymagania wpływają na koszt, portfel dostawców, warunki współpracy lub możliwość dalszej sprzedaży produktu. Pracownik może wtedy uczestniczyć w ocenie ekspozycji kategorii, zmianie wymagań sourcingowych, włączeniu nowych danych do modeli kosztowych, rozwoju alternatywnych źródeł
i negocjowaniu obowiązków informacyjnych dostawców.

W przedsiębiorstwach o mniejszej ekspozycji praca może koncentrować się na rozbudowie dokumentacji, kontroli kompletności informacji i aktualizacji danych w systemach, przygotowując głównie do ról związanych z obsługą zgodności, jakością danych i kontrolą procesu. Odpowiedzialność za zmianę źródła, kosztu lub warunków współpracy rozwija doświadczenie potrzebne w category management, zarządzaniu ryzykiem dostawców i zarządzaniu umowami.          

Przy ocenie stanowiska większe znaczenie od nazwy projektu ma skala jego konsekwencji biznesowych. Informacja o udziale we wdrożeniu CBAM przekazuje niewiele bez wiedzy
o kategorii, wartości importu, zakresie odpowiedzialności i decyzjach podejmowanych na podstawie zgromadzonych danych.

Regulacje poszerzą zakres odpowiedzialności, a w części firm uzasadnią nowe stanowiska

W większości przedsiębiorstw nowe obowiązki poszerzą zakres odpowiedzialności w zarządzaniu kategorią, ryzykiem dostawców, zrównoważonych zakupach, zarządzaniu umowami
i Procurement Excellence. Duża skala importu, wielopoziomowy łańcuch dostaw lub wysoka ekspozycja regulacyjna mogą uzasadnić utworzenie wyspecjalizowanych stanowisk łączących wiedzę zakupową, analityczną i regulacyjną. Dostępne źródła nie pozwalają jeszcze ocenić, jak duży będzie ten segment rynku pracy.
W zarządzaniu kategorią dane o emisjach, pochodzeniu i sposobie produkcji zostaną włączone do modeli kosztowych, oceny źródeł oraz strategii dostaw. Odpowiedzialność za przesunięcie wolumenu, rozwój alternatywnego źródła, zmianę założeń kosztowych lub renegocjację umowy rozwija doświadczenie potrzebne w rolach obejmujących pełne zarządzanie kategorią.
Zarządzanie ryzykiem dostawców będzie wymagało ustalenia, jakich informacji potrzebuje organizacja, na których poziomach łańcucha należy ich szukać oraz jakie działania powinny zostać podjęte w przypadku braku danych lub podwyższonego ryzyka. Połączenie tej odpowiedzialności z projektowaniem warunków umownych, zasad kontroli i sposobu eskalacji przygotowuje do ról związanych z supplier risk, contract management i compliance.
Procurement Excellence może przejąć odpowiedzialność za standardy danych, przebieg procesu, system kontroli, narzędzia oraz podział zadań między zakupami, finansami, podatkami, działem prawnym i zespołami zrównoważonego rozwoju. Osoba prowadząca taki obszar porządkuje sposób, w jaki zakupy, finanse, podatki, dział prawny i zespół zrównoważonego rozwoju pracują na tych samych danych i reagują na rozpoznane ryzyko.

Regulacje zwiększą więc zapotrzebowanie na różne profile. Osoby pracujące z kategorią będą łączyły nowe dane z kosztem i strategią dostaw. Specjaliści ds. ryzyka i umów przełożą je na sposób kwalifikacji oraz warunki współpracy z dostawcami. Role procesowe będą odpowiadały za wiarygodność danych, system kontroli i spójność działań prowadzonych w całej organizacji.

Zakres projektu przesądza o jego wartości dla kariery

Pracownik buduje doświadczenie decyzyjne wtedy, gdy poza pozyskaniem i kontrolą danych odpowiada za ocenę ich wiarygodności, przygotowanie rekomendacji oraz wdrożenie zmiany dotyczącej dostawcy, modelu kosztowego lub warunków umowy.

Osoba pracująca w przedsiębiorstwie objętym regulacjami może poszerzyć swoje doświadczenie przez udział w analizie wpływu regulacji na kategorię, segmentacji dostawców, budowie modelu kosztowego, negocjowaniu nowych zapisów umownych lub rozwoju alternatywnego źródła.                                                                                                                                           Projekty tego rodzaju łączą wiedzę o kategorii z analizą danych, zarządzaniem ryzykiem oraz finansowymi i operacyjnymi konsekwencjami decyzji.

Przy wyborze stanowiska lub projektu najwięcej powiedzą odpowiedzi na pięć pytań:

• Jakie konsekwencje regulacji ponosi dana kategoria i przedsiębiorstwo?
• Kto określa zakres potrzebnych danych i ocenia ich wiarygodność?
• Czy wyniki analizy wpływają na model kosztowy, wybór źródła, podział wolumenu lub warunki umowy?
• Czy odpowiedzialność obejmuje pojedynczego dostawcę, całą kategorię czy kilka kategorii?
• Kto przygotowuje rekomendację dotyczącą zmiany i odpowiada za jej wdrożenie?

Opisując doświadczenie związane CBAM i regulacji dotyczącej pracy przymusowej  w CV lub podczas rozmowy rekrutacyjnej, należy pokazać kategorię, skalę ekspozycji, zakres odpowiedzialności, podjętą decyzję i osiągnięty wynik. Sama znajomość regulacji nie pozwala ocenić, do jakich problemów i ról przygotowany jest kandydat.

Kapitał kariery

Kapitał kariery tworzą kompetencje, doświadczenia, udokumentowane wyniki, reputacja i relacje, które zachowują wartość po zmianie pracodawcy. Jego wartość pokazuje zakres odpowiedzialności, który pracownik może wiarygodnie przejąć w innej organizacji. Rośnie, gdy kolejne role poszerzają rodzaj podejmowanych decyzji, skalę rozwiązywanych problemów
i odpowiedzialność za wynik.

W obszarze CBAM i pracy przymusowej kapitał kariery rośnie wraz ze zdolnością przełożenia danych dostawców na zmianę kosztu, źródła, kontraktu lub strategii kategorii. Tego typu doświadczenie zachowuje znaczenie również poza jedną regulacją, ponieważ potwierdza umiejętność łączenia danych, ryzyka i decyzji zakupowych.

Ocena sygnału

Kryterium	Ocena
Siła sygnału	3/5
Poziom pewności	wysoki w odniesieniu do rozszerzenia obowiązków; średni                                       w odniesieniu do wpływu na rynek pracy
Horyzont wpływu	0–24 miesiące
Obszary zakupów objęte sygnałem	zarządzanie kategorią, zarządzanie ryzykiem dostawców, zrównoważone zakupy, zarządzanie umowami i doskonalenie funkcji zakupowej
Charakter zmiany	regulacyjna, kosztowa i kompetencyjna

Ocena 3/5 wynika z pewności regulacyjnej i selektywnego wpływu na rynek pracy. CBAM obowiązuje w fazie docelowej, a termin stosowania rozporządzenia dotyczącego pracy przymusowej został określony. Zmiana zakresu odpowiedzialności w przedsiębiorstwach objętych regulacjami jest wysoce prawdopodobna. Jej znaczenie dla poszczególnych osób będzie zależało od kategorii, struktury łańcucha dostaw oraz skali ekspozycji przedsiębiorstwa.

Dane nie potwierdzają jeszcze powstania szerokiego rynku nowych stanowisk ani wpływu regulacji na poziom wynagrodzeń. Pozwalają natomiast wskazać obszary, w których doświadczenie regulacyjne może rozszerzyć przyszłe możliwości zawodowe.

Metodologia

Big Fish Procurement Career Signals łączy monitoring danych gospodarczych, informacji branżowych, zmian regulacyjnych, badań rynku pracy, decyzji przedsiębiorstw oraz sposobów organizacji funkcji zakupowych z pogłębioną weryfikacją wybranych obserwacji.

Do publikacji trafiają zjawiska potwierdzone przez kilka rodzajów danych albo zgodne z powtarzalnymi decyzjami przedsiębiorstw, dla których można wskazać mechanizm wpływu na procurement i wartość doświadczenia zawodowego.

Każdy sygnał jest oceniany pod względem możliwej skali wpływu, jakości dostępnych źródeł oraz horyzontu, w którym zmiana może zacząć wpływać na procesy, zakresy stanowisk i kryteria rekrutacyjne. Nazwa stanowiska ma znaczenie pomocnicze. O wartości roli decydują zakres odpowiedzialności i konsekwencje podejmowanych decyzji.

O Big Fish

Big Fish od ponad 20 lat specjalizuje się wyłącznie w rynku zakupów. Prowadzimy projekty executive search i rekrutacji specjalistycznej, oceniamy kompetencje oraz wspieramy organizacje w rozwoju funkcji zakupowych. Wiedzę wynikającą z pracy z organizacjami i profesjonalistami łączymy z systematyczną analizą rynku.

Big Fish Procurement Career Signals powstał, aby porządkować zjawiska, które mogą wpływać na zakres ról, zapotrzebowanie na kompetencje i wartość doświadczeń zawodowych w zakupach.

Źródła wykorzystane bezpośrednio w analizie

Poniższe źródła stanowią bezpośrednią podstawę danych przywołanych w artykule. Zostały wybrane z szerszego zbioru materiałów objętych monitoringiem ze względu na aktualność, jakość danych i znaczenie dla analizowanego mechanizmu.

[1] Komisja Europejska, „Carbon Border Adjustment Mechanism” oraz „CBAM definitive regime” — zakres systemu CBAM i rozpoczęcie fazy docelowej 1 stycznia 2026 roku.

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3015 z 27 listopada 2024 roku w sprawie zakazu produktów wytwarzanych z wykorzystaniem pracy przymusowej na rynku unijnym — zakres regulacji i konsekwencje stwierdzonego naruszenia.

[3] Komisja Europejska, „What is the Forced Labour Regulation and how does it work?” oraz wytyczne dotyczące wdrożenia rozporządzenia — data rozpoczęcia stosowania, zakres produktowy i podejście oparte na ryzyku.